Quy trình mới kiểm tra khí thải xe diesel tại đăng kiểm

Quy trình kiểm tra khí thải mới đối với ô tô sử dụng động cơ diesel được áp dụng, trong đó có bước đạp ga hết hành trình để đo độ khói khí thải.

Quy trình mới kiểm tra khí thải xe diesel tại đăng kiểm. Ảnh: Minh Nguyễn

Thời gian gần đây, việc áp dụng phương pháp kiểm tra khí thải mới đối với ô tô sử dụng động cơ diesel (động cơ cháy do nén, chạy bằng dầu diesel) đang thu hút sự quan tâm của nhiều chủ phương tiện.

Một số chủ xe và lái xe bày tỏ lo ngại việc kiểm tra khí thải bằng cách đạp chân ga hết hành trình (“kịch sàn”) trong trạng thái không tải có thể làm tăng nguy cơ hư hỏng động cơ hoặc các chi tiết kỹ thuật. Thực tế đã ghi nhận một số trường hợp xe gặp sự cố sau khi kiểm tra, dẫn tới nhiều ý kiến tranh luận về phương pháp đo này.

Tuy nhiên, các cơ sở đăng kiểm cho biết việc kiểm tra khí thải phải thực hiện theo quy trình, hướng dẫn của Cục Đăng kiểm Việt Nam. Trong một số trường hợp, nếu không xác định được giới hạn tốc độ không tải lớn nhất của động cơ theo quy định của nhà sản xuất, chủ xe phải ký cam kết chấp nhận rủi ro kỹ thuật (nếu xảy ra) thì cơ sở đăng kiểm mới tiến hành kiểm tra khí thải.

Theo hướng dẫn của Cục Đăng kiểm Việt Nam, quy trình kiểm tra khí thải đối với xe sử dụng động cơ diesel gồm 3 bước chính: chuẩn bị và kiểm tra an toàn phương tiện; thực hiện đo khí thải; ghi nhận kết quả đo.

Chuẩn bị phương tiện trước khi đo

Trước khi kiểm tra khí thải, phương tiện phải bảo đảm các điều kiện kỹ thuật cơ bản. Dầu bôi trơn và nước làm mát động cơ phải đầy đủ theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Động cơ phải được làm nóng hoàn toàn, nhiệt độ dầu bôi trơn tối thiểu đạt 60°C hoặc xác định qua việc quạt làm mát động cơ đang hoạt động.

Hệ thống dẫn khí thải phải kín khít, không rò rỉ; các thiết bị phụ tải như điều hòa, đèn chiếu sáng và các thiết bị điện khác phải được tắt.

Sau đó, đăng kiểm viên tiến hành kiểm tra an toàn và làm sạch hệ thống dẫn khí thải. Động cơ được cho chạy ở chế độ không tải tối thiểu trong ít nhất 1 phút để ổn định và phát hiện dấu hiệu bất thường. Tiếp đó, thực hiện tối thiểu hai lần tăng tốc nhằm kiểm tra hoạt động của động cơ và làm sạch hệ thống dẫn khí thải.

Đăng kiểm viên thực hiện quy trình đo khí thải xe diesel. Ảnh: Minh Nguyễn

Trong quá trình tăng tốc, bàn đạp ga được đạp từ từ tốc độ không tải đến hết hành trình trong tối thiểu 5 giây để kiểm tra bộ điều tốc và xác định tốc độ không tải lớn nhất của động cơ. Sau đó tiếp tục tăng tốc trong khoảng 2–5 giây để làm sạch hệ thống dẫn khí thải.

Cục Đăng kiểm Việt Nam lưu ý tốc độ không tải lớn nhất khi kiểm tra không được vượt quá giới hạn theo quy định của nhà sản xuất. Nếu không xác định được giới hạn này, việc kiểm tra chỉ được tiếp tục khi chủ xe ký văn bản cam kết chịu trách nhiệm đối với các rủi ro kỹ thuật có thể phát sinh.

Phép thử gia tốc tự do sẽ không được thực hiện nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường như động cơ phát ra tiếng gõ kim loại, rung giật mạnh khi tăng tốc, bộ điều tốc hoạt động sai thiết kế, rò rỉ nhiên liệu hoặc dầu bôi trơn, hoặc đèn báo lỗi động cơ chưa tắt khi động cơ đang hoạt động.

Thực hiện đo khí thải

Quá trình đo khí thải được thực hiện khi động cơ hoạt động ổn định ở tốc độ không tải nhỏ nhất. Tay số phải ở vị trí trung gian (số N đối với xe số sàn; số N hoặc P đối với xe số tự động). Tốc độ không tải của động cơ thông thường không vượt quá 1.000 vòng/phút, trừ trường hợp nhà sản xuất có quy định khác.

Sau khi lắp đặt đầu lấy mẫu khí thải và các cảm biến đo tốc độ động cơ, đăng kiểm viên tiến hành đạp ga nhanh chóng và liên tục để đạt tốc độ lớn nhất của động cơ trước khi nhả ga.

Đối với xe chở người từ 9 chỗ trở lên hoặc xe tải có khối lượng toàn bộ từ 3,5 tấn trở lên, thời gian từ khi bắt đầu đạp ga đến khi nhả ga không được dưới 2 giây. Sau khi đạt tốc độ ngắt nhiên liệu theo quy định, bàn đạp ga phải được nhả hoàn toàn để động cơ tự giảm tốc về chế độ không tải.

Mẫu bản cam kết dành cho chủ xe nếu muốn tiếp tục đo khí thải. Ảnh: Hữu Lộc

Chu trình đo được lặp lại cho đến khi có 3 lần đo hợp lệ liên tiếp, trong đó chênh lệch giữa giá trị đo lớn nhất và nhỏ nhất không vượt quá 10% HSU.

Ghi nhận kết quả và trách nhiệm cam kết

Kết quả của từng lần đo bao gồm các thông số như độ khói (% HSU), tốc độ động cơ cầm chừng, tốc độ động cơ lớn nhất, thời gian tăng tốc và thời gian duy trì. Kết quả khí thải cuối cùng được xác định bằng giá trị trung bình của 3 lần đo hợp lệ liên tiếp.

Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng yêu cầu các cơ sở đăng kiểm phải thông báo rõ cho chủ xe về quy trình đo theo phương pháp gia tốc tự do và những rủi ro kỹ thuật có thể xảy ra nếu phương tiện không được bảo dưỡng đúng quy định hoặc hệ thống điều tốc hoạt động không ổn định.

Quy trình mới kiểm tra khí thải xe diesel tại đăng kiểm. Ảnh: Minh Quân

Trong trường hợp chủ xe đồng ý tiếp tục kiểm tra, đăng kiểm viên sẽ hướng dẫn lập bản cam kết. Văn bản này được lập thành hai bản, một bản lưu trong hồ sơ kiểm định và một bản giao cho chủ xe.

Nếu chủ xe không đồng ý ký cam kết, cơ sở đăng kiểm sẽ dừng hạng mục kiểm tra khí thải và thông báo phương tiện không đạt tiêu chuẩn kiểm định do không đủ điều kiện an toàn để thực hiện phép đo.

Nguồn: laodong.vn